Monument in Crezéepolder voor bemanning Fokker T-5

In dit artikel:

In de Crezéepolder is een monument onthuld voor de bemanning van een Fokker T-5 die op 13 mei 1940 neerstortte tijdens een poging de Duitse opmars te vertragen. Burgemeester Marco Oosterwijk licht toe waarom het gedenkteken er moet staan: om het lot van de vijf jonge bemanningsleden zichtbaar te houden en hun opoffering te verbinden met de plek waar ze omkwamen.

De T-5 vertrok vroeg in de ochtend vanaf Schiphol met de gevaarlijke opdracht de Moerdijkbrug te bombarderen. Kapitein Ben Swagerman voerde het commando, nadat zijn collega Gerard Ruygrok enkele dagen eerder was neergeschoten. De bommen raakten het doel niet of ketsten af; kort daarna werd de Nederlandse formatie door Duitse Messerschmitt-jachtvliegtuigen onderschept. Binnen enkele minuten werden het toestel en een begeleidend vliegtuig neergehaald. Het brullende wrak viel neer in de grienden bij De Noord, het huidige Crezéepoldergebied; alle vijf bemanningsleden, mannen van begin twintig, overleden.

Oosterwijk benadrukt ook de menselijke nasleep: ondanks het geweld en de evacuaties hebben lokale boerenknechten de lichamen geborgen en boerenvrouwen zorg verleend en de gesneuvelden opgebaard. De bemanning werd aanvankelijk op Rusthof in Ridderkerk begraven en later herbegraven, waardoor hun verhaal dreigde te vervagen.

Het monument bij het uitkijkpunt bestaat uit een stalen lessenaar met informatiebord en een silhouet van het toestel, ontworpen in overleg met nabestaanden, Stichting 13mei1940 en Het Zuid-Hollands Landschap. De oorspronkelijke crashplek bleek te kwetsbaar voor plaatsing, daarom is gekozen voor een plek met uitzicht op de neerstortingslocatie. Volgens de burgemeester verbindt het gedenkteken individuele verhalen met de historische plek en houdt het de herinnering levend voor toekomstige generaties.